Како правилно се оди со штаки

Одењето со штаки е привремена, но важна фаза во рехабилитацијата по повреда, операција или болка во долните екстремитети. Правилната техника е клучна за безбедност, намалување на болката и побрзо закрепнување, како и за спречување на дополнителни повреди на колковите, колената, глуждовите и ‘рбетот.

Кога се користат штаки

Штаките се препорачуваат при:

• фрактури и повреди на нога или стапало
• операции на колк, колено или глужд
• болка при одење или нестабилност
• делумно или целосно растоварување на една нога
• рехабилитација по ортопедски или невролошки состојби

Правилна висина и подесување на штаките

• Горниот дел на штаката треба да биде 2–3 прсти под пазувата
• Рацете треба да бидат благо свиткани (околу 20–30°)
• Тежината се носи преку рацете и дланките, а не преку пазувите
• Дланките мора цврсто да ја држат рачката

Неправилната висина може да предизвика болка во рамена, врат или притисок на нерви.

Основни правила при одење со штаки

• Секогаш гледајте напред, не во стапалата
• Чекорите нека бидат кратки и контролирани
• Избегнувајте брзо одење и лизгави површини
• Обувките треба да бидат стабилни и затворени

Техники на одење со штаки

1. Одење со делумно оптоварување на повредената нога

Се користи кога лекарот дозволил делумно газење.

• Двете штаки се поместуваат напред
• Повредената нога оди заедно со штаките
• Здравата нога чекори напред и ја носи тежината

2. Одење без оптоварување (не смее да се гази на ногата)

Се користи при свежи фрактури или по операции.

• Штаките се поместуваат напред
• Здравата нога се префрла напред
• Повредената нога останува во воздух

3. Одење со една штака

Се користи во подоцнежна фаза на рехабилитација.

• Штаката се држи од спротивната страна на повредената нога
• Штаката и повредената нога чекорат заедно
• Здравата нога оди напред

Ова ја подобрува рамнотежата и го намалува оптоварувањето на зглобовите.

Одење по скали

Качување по скали

• Прво оди здравата нога
• Потоа следат повредената нога и штаките

👉 „Здравата води нагоре“

Слегување по скали

• Прво одат штаките и повредената нога
• Потоа здравата нога

👉 „Повредената води надолу“

Најчести грешки при одење со штаки

• Потпирање со пазувите
• Преголеми чекори
• Неправилна висина на штаките
• Брзо одење без контрола
• Лоша телесна положба

Овие грешки може да доведат до болка, замор, па дури и нови повреди.

Улогата на физиотерапевтот

Физиотерапевтот:

• ја прилагодува висината на штаките
• ја обучува точната техника на одење
• го следи напредокот и моментот за откажување од штаките
• превенира компликации и неправилно оптоварување

Заклучок

Правилното одење со штаки е дел од успешната рехабилитација. Со соодветна техника, правилно подесување и стручна поддршка, пациентот може безбедно да се движи, да ја намали болката и да се врати побрзо на нормално одење.