Физичка активност кај пациенти со уростома – совети и препораки
Животот со уростома и движењето
Пациентите со уростома често имаат страв дека физичката активност може да предизвика компликации, одлепување на кесичката или повреда околу стомата. Во реалноста, со правилен пристап и постепено враќање кон активност, повеќето луѓе можат да водат активен и функционален живот.
Редовната физичка активност има значајна улога во:
- подобрување на циркулацијата,
- одржување на мускулната сила,
- намалување на заморот,
- подобрување на психолошката состојба,
- превенција на зголемување на телесна тежина,
- подобрување на стабилноста и рамнотежата.
Кога може да се започне со физичка активност?
Враќањето кон активност зависи од:
- типот на операцијата,
- постоперативното заздравување,
- присуство на компликации,
- општата физичка состојба на пациентот.
Вообичаено:
- лесно одење се препорачува уште во раната постоперативна фаза,
- постепени вежби може да се воведат по препорака од хирург или физиотерапевт,
- потешки активности и кревање товар најчесто се ограничуваат во првите 6–12 недели.
Препорачани активности
Пешачење
Одењето е најбезбедната и најпрепорачана активност во почетокот. Помага за:
- подобрување на кондицијата,
- спречување на тромбози,
- активирање на мускулатурата,
- подобрување на дигестијата и општата функција.
Вежби за мобилност и истегнување
Нежни вежби за:
- рамења,
- ‘рбет,
- карлица,
- колкови,
- долни екстремитети
можат да помогнат во враќање на подвижноста и намалување на вкочанетоста.
Вежби за стабилизација на трупот
Особено важни се контролирани вежби за:
- длабока абдоминална мускулатура,
- стабилизација на трупот,
- контрола на држењето на телото.
Овие вежби треба да се воведуваат постепено и под стручен надзор, бидејќи прекумерниот интраабдоминален притисок може да го зголеми ризикот од парастомална хернија.
Пливање
Повеќето пациенти со уростома можат безбедно да пливаат.
Совети:
- кесичката треба добро да биде фиксирана,
- пожелно е користење дополнителни водоотпорни ленти,
- празнење на кесичката пред активност,
- користење специјализирана облека ако пациентот се чувствува посигурно.
Возење велосипед и лесен фитнес
Со постепено враќање и добра контрола на телото, овие активности често се добро толерирани.
Активности кои бараат претпазливост
Потребна е внимателност кај:
- кревање големи тежини,
- интензивен бодибилдинг,
- контактни спортови,
- нагли ротации и силни абдоминални напори.
Кај овие активности може да се зголеми ризикот од:
- парастомална хернија,
- иритација околу стомата,
- проблеми со адхезијата на кесичката.
Практични совети за време на физичка активност
Пред активност:
- испразнете ја кесичката,
- проверете дали системот е добро фиксиран,
- избегнувајте активности веднаш после обилен оброк,
- носете удобна и некомпресивна облека.
- За време на активност:
- одржувајте хидратација,
- избегнувајте преголем замор,
- следете дали има иритација или непријатност околу стомата.
По активност:
- проверете ја кожата околу стомата,
- заменете го системот ако има одлепување или потење,
- следете дали има болка, оток или испакнување.
Улогата на физиотерапијата
Физиотерапијата има важна улога во:
- безбедно враќање кон движење,
- подобрување на кондицијата,
- тренинг на стабилизација,
- превенција на постоперативни компликации,
- едукација за правилно движење и кревање товар.
Индивидуално прилагодената програма е особено важна кај пациенти со:
- намалена физичка кондиција,
- онколошки третман,
- слабост на абдоминалната мускулатура,
- постоперативни болки.
Заклучок
Уростомата не значи крај на активниот живот. Со правилна едукација, постепено враќање кон активност и соодветна поддршка, повеќето пациенти можат повторно да се движат, вежбаат и да учествуваат во секојдневни активности без значајни ограничувања.
Најважно е активноста да биде:
- постепена,
- контролирана,
- индивидуално прилагодена,
- безбедна за пациентот.
