Dupuytren’s contracture – кога помага физиотерапија, а кога е потребен хирург?
Дипитреновата контрактура е хронична состојба на дланката при која доаѓа до постепено задебелување и скратување на палмарната фасција. Со тек на време, ова може да доведе до свиткување на прстите и ограничување на функцијата на шаката.
Најчесто се зафатени:
- четвртиот (домалиот) прст,
- петтиот (малиот) прст,
- а понекогаш и повеќе прсти истовремено.
Состојбата обично започнува бавно – со мало тврдо јазолче во дланката, чувство на затегнатост или појава на „врвка“ под кожата. Во оваа фаза многу пациенти немаат болка, но постепено забележуваат дека прстот не може целосно да се исправи.
Кога физиотерапијата може да помогне?
Во раната фаза, кога:
- постои само нодул или затегнатост,
- нема значајна контрактура,
- прстите сè уште можат да се исправат,
- функцијата на шаката е зачувана,
физиотерапијата може да има важна улога во:
- одржување на подвижноста,
- намалување на фасцијалната ригидност,
- зачувување на функцијата на шаката,
- подобрување на еластичноста на меките ткива,
- следење на прогресијата на состојбата.
Што вклучува физиотерапевтскиот третман?
Третманот најчесто опфаќа:
- мобилизација на меки ткива,
- нежни фасцијални техники,
- вежби за лизгање на тетивите,
- вежби за исправување на прстите,
- мобилизација на лузни и фасција,
- функционални вежби за шаката,
- индивидуално изработени ноќни ортози кај одредени пациенти.
Кај некои пациенти може да се применат и:
- ласер терапија,
- ТЕКАР терапија,
- ударно-бранова терапија,
со цел подобрување на локалната подвижност и намалување на непријатноста, иако овие методи не ја „отстрануваат“ самата болест.
Кога е потребна ортопедска или хируршка проценка?
Физиотерапијата има ограничен ефект кога веќе постои оформена контрактура.
Потребна е проценка од хирург за шака или ортопед кога:
- прстот почнува видливо да се свиткува,
- не може целосно да се исправи шаката,
- постои позитивен тест за рамно поставување на дланката,
- контрактурата прогресира,
- се појавува функционално ограничување,
- пациентот има проблем со:
- држење предмети,
- ставање рака во џеб,
- носење ракавици,
- лична хигиена,
- работа со рака.
Особено внимание се обрнува кога:
- контрактурата во метакарпофалангеалниот зглоб е над 30°,
- постои контрактура на проксималниот интерфалангеален зглоб,
- има брза прогресија на деформацијата.
Кои се можните интервенции?
Во зависност од стадиумот, може да се препорача:
- иглена апоневротомија,
- инјекција со колагеназа,
- хируршко отстранување на зафатената фасција.
По интервенцијата, физиотерапијата е клучен дел од рехабилитацијата со цел:
- враќање на подвижноста,
- контрола на оток,
- третман на лузна,
- подобрување на функцијата,
- превенција на повторна контрактура.
Заклучок
Кај Дипитреновата контрактура најважно е раното препознавање и навремена проценка. Физиотерапијата има значајна улога во раните фази и во постоперативната рехабилитација, додека кај напредната контрактура често е потребна ортопедска или хируршка интервенција.
Раната реакција може значително да помогне во зачувување на функцијата на шаката и подобрување на квалитетот на животот.