Функционална магнетна стимулација кај критично болни пациенти со нервно-мускулна слабост развиена на оддел за интензивна нега

Вовед

Критично болните пациенти кои престојуваат во одделите за интензивна нега често развиваат сериозна компликација позната како нервно-мускулна слабост стекната во интензивна нега (ICU-acquired weakness). Оваа состојба се карактеризира со генерализирана мускулна слабост, намалена функционална независност и продолжено време на рехабилитација.

Причините за развој на оваа состојба се мултифакторски и вклучуваат:

• продолжена имобилизација
• системска инфламација
• употреба на седативи и кортикостероиди
• механичка вентилација
• метаболни и невролошки нарушувања

Раната физиотерапевтска интервенција игра клучна улога во превенцијата и третманот на овие компликации. Во последните години значително внимание привлекува функционалната магнетна стимулација (FMS) како современа метода за активирање на мускулното ткиво кај пациенти кои не можат активно да соработуваат.

Што претставува функционална магнетна стимулација (FMS)

Функционалната магнетна стимулација е неинвазивна терапевтска техника која користи брзи промени на електромагнетно поле со цел да индуцира електрична струја во периферните нерви и мускули преку принципот на електромагнетна индукција.

За разлика од класичната електромускулна стимулација (EMS), магнетната стимулација има неколку значајни предности:

• овозможува длабока мускулна стимулација
• не бара директен контакт со кожата
• не предизвикува кожна иритација
• може да активира поголеми мускулни групи
• е подобро толерирана кај критично болни пациенти

Магнетното поле може да делува на сите ткива под апликаторот со јачина од околу 1.7 Tesla, што овозможува ефективна активација на мускулните и нервните структури

Материјали и методи

Во клиничкото истражување беа вклучени кардиоваскуларни пациенти третирани во единица за интензивно лекување, кај кои се развила нервно-мускулна слабост.

Контролна група

Во контролна група беа анализирани 732 пациенти, од кои 12 (1.6%) развиле нервно-мускулна слабост.

Третманот кај оваа група вклучуваше:

• респираторна терапија (3 пати дневно)
• терапевтски вежби (2 пати дневно)
• електромускулна стимулација (EMS) еднаш дневно
• Електродите беа поставени на:
• m. deltoideus
• екстензори на шаката
• m. quadriceps
• m. tibialis anterior

Се користеше апарат QUADSTAR ELITE® со:

• фреквенција 40 Hz
• траење на импулс 400 μs
• интензитет прилагоден според квалитетот на мускулната контракција.

Испитувана група

Во испитуваната група беа вклучени 630 пациенти, од кои 8 (1.2%) развиле нервно-мускулна слабост.

Кај овие пациенти беше применета функционална магнетна стимулација (FMS) со апарат Tesla Stym со параметри:

• фреквенција 30 Hz
• траење на импулс 300 μs

Покрај стимулцијата на екстремитетите, беше спроведена и стимулација на паравертебралната мускулатура.

За проценка на функционалниот напредок беа користени:

• Manual Muscle Test (MMT)
• Functional Independence Measure (FIM).

Резултати

Кај пациентите третирани со функционална магнетна стимулација беа забележани позитивни резултати кај сите испитаници.

• 62.5% од пациентите постигнаа MMT 4–5 и FIM 6–7
• 37.5% од пациентите имаа MMT 3–4 и FIM 3–5.

Во контролната група третирана со EMS:

• 58.3% постигнаа MMT 4–5
• 41.6% имаа MMT 3–4.

Резултатите покажуваат дека FMS обезбедува компарабилни или подобри функционални исходи, особено во однос на активацијата на длабоките мускулни групи.

Клиничко значење за физиотерапевтската практика

Примената на функционална магнетна стимулација во одделите за интензивна нега има неколку важни клинички импликации:

1. Превенција на мускулна атрофија

FMS овозможува рана активација на мускулите дури и кај пациенти кои се седирани или механички вентилирани.

2. Подобрување на невромускулната проводливост

Магнетната стимулација може да ја подобри нервната активација и мускулната контрактилност.

3. Скратување на рехабилитацијата

Раната стимулација може да го намали времето потребно за враќање на функционалната независност.

4. Подобра толеранција кај пациентите

За разлика од електростимулацијата, пациентите често ја толерираат магнетната стимулација подобро бидејќи не предизвикува кожен дискомфорт.

Заклучок

Нервно-мускулната слабост стекната во одделите за интензивна нега претставува значајна компликација кај критично болните пациенти.

Функционалната магнетна стимулација претставува иновативна и ефикасна физиотерапевтска метода која овозможува:

• длабока мускулна активација
• подобрување на функционалниот исход
• побрза рехабилитација

Со оглед на добиените резултати, оваа метода може да има значајна улога во современите протоколи за рана рехабилитација на пациенти во интензивна нега.