Трохантерен бурзитис со калцификати – симптоми, причини и физикална терапија

Трохантерниот бурзитис претставува воспаление на бурзата над големиот трохантер на фемурот. Денес почесто се користи терминот Greater Trochanteric Pain Syndrome (GTPS), бидејќи состојбата често вклучува и глутеална тендинопатија (gluteus medius/minimus), а не само изолирано воспаление на бурзата.

Кога се присутни калцификати, најчесто станува збор за калцифицирачка тендинопатија на глутеалните тетиви, што може дополнително да ја иритира бурзата и да ја одржува болката хронична.

Кои се симптомите?

Пациентите најчесто пријавуваат:

• Болка од надворешната страна на колкот
• Болка при лежање на болната страна
• Болка при одење, качување скали или станување од столица
• Чувствителност при притисок врз латералниот дел од колкот
• Намалена сила при абдукција на колкот

Болката може да се шири по латералната страна на бутот, но ретко оди под коленото.

Зошто настанува?

Најчести причини се:

• Мускулна слабост на gluteus medius/minimus
• Прекумерна компресија на тетивите (долготрајно стоење, crossing legs)
• Биомеханички дисбаланс (пад на карлица, dynamic valgus)
• Прекумерна пронација на стапалото
• Претходна лумбална дисфункција

Калцификатите се резултат на хроничен дегенеративен процес во тетивата.

Физикална терапија – современ пристап

Третманот е индивидуализиран и зависи од фазата на состојбата.

1. Акутна фаза (намалување на болка)

Целта е контрола на воспалението и намалување на компресијата.

Се применуваат:

• Криотерапија
• Аналгетска електротерапија (TENS)
• Пулсен терапевтски ултразвук
• Ласер терапија
• Кинезиотејпинг за декомпресија

Пациентот добива јасни насоки за избегнување позиции што ја влошуваат болката.

2. Субакутна фаза (враќање на функција)

Фокусот е на:

• Јакнење на gluteus medius
• Подобрување на пелвична стабилност
• Контрола на движењето при одење

Се вклучуваат:

• Изометриски абдукции
• Clamshell вежби
• Side-lying abduction
• Bridge со абдукција
• Вежби со еластична лента

3. Хронична фаза со калцификати

Кај перзистентна болка и калцификати, третманот може да вклучува:

• Shockwave терапија (ESWT)
• Функционална магнетна стимулација (FMS)
• Ексцентрични вежби за глутеалната мускулатура
• Dry needling (по индикација)
• Напредна функционална рехабилитација

Овој пристап го стимулира процесот на ткивно ремоделирање и ресорпција на калцификатите.

Колку трае рехабилитацијата?

Во просек:

• 6–12 недели за значително подобрување
• Хроничните случаи може да бараат 3–6 месеци

Раната интервенција значително ја скратува должината на терапијата.

Кога е потребна дополнителна интервенција?

Доколку нема подобрување по конзервативен третман:

• Ортопедска проценка
• Инјекциски третман (кортикостероид или PRP)
• Дополнителна дијагностика

Зошто е важна индивидуалната проценка?

Не секоја латерална болка во колкот е бурзитис. Потребна е детална функционална анализа за да се утврди точниот извор на болката и да се креира персонализиран терапевтски план.

Со правилен третман, најголем дел од пациентите постигнуваат целосно враќање на функцијата без хируршка интервенција.